Bia Việt Nam

Bia Việt Nam là thị trường bia lớn ở châu Á, gần như toàn bộ là bia lager nhạt màu, độ cồn khoảng 4–5 độ, do bốn tập đoàn chi phối: Heineken Việt Nam, Sabeco (Bia Sài Gòn, 333), Carlsberg Việt Nam (Huda) và Habeco (Bia Hà Nội, Trúc Bạch). Bên cạnh bia chai, bia lon còn có bia hơi, loại bia tươi chưa thanh trùng uống trong ngày, và từ giữa thập niên 2010 là làn sóng bia thủ công. Theo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 44/2019/QH14, bia là đồ uống lên men từ malt, đại mạch, men bia, hoa bia và nước, được quản lý tách khỏi rượu.

Cách làm và đặc điểm

Bia phổ thông Việt Nam thuộc kiểu lager quốc tế: lên men chìm ở nhiệt độ thấp, màu vàng nhạt, nhiều ga, vị nhẹ, đắng ít. Nhiều hãng dùng gạo làm nguyên liệu phụ bên cạnh malt đại mạch, giúp bia nhẹ và trong hơn, hợp khí hậu nóng.

Bia hơi là nét riêng của miền Bắc, nhất là Hà Nội: bia nấu xong không thanh trùng, đóng bom hoặc két lớn, giao trong ngày cho các quán vỉa hè, nên phải uống tươi. Bia tươi đóng chai, đóng lon thanh trùng có hạn dùng dài hơn nhiều.

Các hãng lớn

Sabeco, tên đầy đủ Tổng Công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn, có nguồn gốc từ nhà máy bia do Victor Larue lập ở Sài Gòn năm 1875, trụ sở ở TP. Hồ Chí Minh, với các nhãn Bia Sài Gòn và 333. Từ đợt thoái vốn nhà nước cuối năm 2017, cổ phần chi phối Sabeco thuộc về tập đoàn ThaiBev của Thái Lan, thương vụ khoảng 4,8 tỷ USD.

Habeco, Tổng Công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Hà Nội, có gốc từ nhà máy bia Hommel do người Pháp lập ở Hà Nội năm 1890, với các nhãn Bia Hà Nội và Trúc Bạch; Nhà nước nắm cổ phần chi phối, Carlsberg là cổ đông chiến lược từ đợt bán cổ phần lần đầu năm 2008. Heineken Việt Nam sản xuất Heineken, Tiger, Larue và nhiều nhãn khác. Carlsberg Việt Nam gắn với nhãn Huda ở miền Trung.

Bia thủ công

Làn sóng bia thủ công bắt đầu giữa thập niên 2010 với các xưởng bia ở TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội làm IPA, stout, bia lúa mì và các kiểu dùng nguyên liệu Việt như cà phê, chanh dây, trà. Pasteur Street Brewing, Heart of Darkness, East West Brewing, Furbrew, 7 Bridges là những tên tiêu biểu. Bia thủ công Việt thường đậm và nặng độ hơn bia phổ thông, nhiều xưởng có quán bia riêng (taproom).

Ở Việt Nam

Người Việt gọi chung "bia" cho mọi loại, phân biệt "bia chai", "bia lon", "bia hơi", "bia tươi" theo cách đóng gói và thanh trùng, "bia đen" cho bia sẫm màu. Trong danh mục của một nhà nhập khẩu lớn với khoảng 12.000 chai, bia chỉ có 75 mã, vì bia phổ thông đi qua kênh riêng của các hãng lớn. Trong 75 mã đó, 37 mã là bia Bỉ, trong đó có bia Trappist, 8 mã đến từ Đức, và 8 mã là bia của một xưởng bia làm tại Việt Nam, gồm pilsner, wit, blonde, amber và session IPA.

Về thuế, bia chịu thuế tiêu thụ đặc biệt 65% năm 2026 và tăng 5 điểm mỗi năm tới 90% từ 2031 theo Luật 66/2025/QH15, ngang rượu từ 20 độ trở lên, chi tiết ở trang thuế rượu bia. Về quảng cáo, bia dưới 5,5 độ chỉ chịu các điều kiện chung, còn bia từ 5,5 độ không được quảng cáo trong chương trình văn hoá, thể thao và trên phương tiện ngoài trời (quy định quảng cáo rượu bia). Bia nhập khẩu không dán tem rượu nhưng phải có nhãn phụ tiếng Việt. Với bia không cồn, luật Việt Nam chưa có định nghĩa riêng.

Thưởng thức

Lager phổ thông ngon nhất khi lạnh, khoảng 3–5 độ C. Thói quen thả đá vào bia ở Việt Nam làm bia nhạt nhanh và mất ga; ướp lạnh cả chai và ly là cách giữ vị tốt hơn. Bia thủ công đậm hơn như IPA, stout nên uống ở 8–12 độ C để mùi hoa bia, mạch nha rang hiện rõ. Bia hợp với món nướng, hải sản, lạc rang, nem chua rán và các món nhậu nhiều gia vị.

Câu hỏi thường gặp

Bia hơi khác bia tươi thế nào?

"Bia hơi" thường chỉ bia chưa thanh trùng rót từ bom ở quán vỉa hè miền Bắc, uống trong ngày. "Bia tươi" là cách gọi rộng hơn, dùng cho cả bia tươi rót tại quán lẫn bia tươi đóng chai.

Bia Sài Gòn có còn là của Việt Nam?

Nhãn và nhà máy ở Việt Nam, nhưng cổ phần chi phối Sabeco thuộc ThaiBev từ cuối năm 2017.

Bia Việt Nam bao nhiêu độ?

Bia lager phổ thông thường khoảng 4–5 độ; bia thủ công dao động rộng hơn.

Uống bia rồi lái xe có bị phạt?

Có. Luật cấm lái xe khi có bất kỳ nồng độ cồn nào, xem nồng độ cồn khi lái xe.

Thị trường bia Việt Nam đứng trên vài nhãn lager quen thuộc, nhưng bia hơi và làn sóng bia thủ công cho thấy người Việt có cách uống bia riêng. Thuế tăng đều đến 2031 sẽ là biến số lớn với cả hai nhóm.