Nồng độ cồn khi lái xe
Ở Việt Nam, người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ không được có bất kỳ nồng độ cồn nào trong máu hoặc hơi thở. Lệnh cấm nằm ở khoản 2 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 (hiệu lực từ 1/1/2025) và khoản 6 Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 44/2019/QH14. Mức phạt hiện hành theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chia ba mức theo nồng độ: với ô tô từ 6 triệu đến 40 triệu đồng, với xe máy từ 2 triệu đến 10 triệu đồng, kèm trừ điểm hoặc tước giấy phép lái xe.
Không có ngưỡng được phép
Trước năm 2020, luật Việt Nam cho phép một ngưỡng cồn nhỏ với xe máy. Luật 44/2019/QH14 bỏ ngưỡng đó, và Luật 36/2024/QH15 giữ nguyên tinh thần: chỉ cần đo được cồn là vi phạm. Ba mức trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP không phải ngưỡng cho phép mà là thang để tăng mức phạt. Nồng độ đo bằng miligam trên 100 mililít máu khi xét nghiệm máu, hoặc miligam trên 1 lít khí thở khi thổi máy đo.
Mức 1 là chưa vượt 50 mg/100 ml máu hoặc chưa vượt 0,25 mg/lít khí thở. Mức 2 là vượt 50 đến 80 mg/100 ml máu hoặc vượt 0,25 đến 0,4 mg/lít khí thở. Mức 3 là vượt 80 mg/100 ml máu hoặc vượt 0,4 mg/lít khí thở.
Mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP
Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ và trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, có hiệu lực từ 1/1/2025, thay thế Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Giấy phép lái xe theo Luật 36/2024/QH15 có 12 điểm; bị trừ hết điểm thì không được lái xe theo giấy phép đó cho tới khi phục hồi.
| Phương tiện | Mức 1 | Mức 2 | Mức 3 |
|---|---|---|---|
| Ô tô (Điều 6) | 6–8 triệu đồng, trừ 4 điểm (điểm c khoản 6; điểm b khoản 16) | 18–20 triệu đồng, trừ 10 điểm (điểm a khoản 9; điểm d khoản 16) | 30–40 triệu đồng, tước giấy phép 22–24 tháng (điểm a khoản 11; điểm c khoản 15) |
| Xe mô tô, xe gắn máy (Điều 7) | 2–3 triệu đồng, trừ 4 điểm (điểm a khoản 6; điểm b khoản 13) | 6–8 triệu đồng, trừ 10 điểm (điểm b khoản 8; điểm d khoản 13) | 8–10 triệu đồng, tước giấy phép 22–24 tháng (điểm d khoản 9; điểm c khoản 12) |
| Xe máy chuyên dùng (Điều 8) | 3–5 triệu đồng (điểm c khoản 6) | 6–8 triệu đồng (điểm a khoản 7) | 18–20 triệu đồng (điểm a khoản 9) |
| Xe đạp, xe đạp máy, xe thô sơ khác (Điều 9) | 100.000–200.000 đồng (điểm p khoản 1) | 300.000–400.000 đồng (điểm d khoản 3) | 400.000–600.000 đồng (điểm b khoản 4) |
Với xe máy, mức 2 và mức 3 hiện nay cao hơn trước năm 2025: theo quy định cũ là 4–5 triệu và 6–8 triệu đồng. Người không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn bị phạt ngang mức 3 của loại phương tiện mình điều khiển: người lái ô tô 30–40 triệu đồng (điểm b khoản 11 Điều 6), người lái xe máy 8–10 triệu đồng (điểm đ khoản 9 Điều 7), cả hai kèm tước giấy phép lái xe 22–24 tháng; người đi xe đạp 400.000–600.000 đồng (điểm c khoản 4 Điều 9). Ngoài tiền phạt, phương tiện vi phạm nồng độ cồn có thể bị tạm giữ trước khi ra quyết định xử phạt, theo Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính (tối đa 7 ngày).
Nếu gây tai nạn đến mức cấu thành tội phạm, người lái có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ; lái xe khi có nồng độ cồn là tình tiết có thể đẩy vụ việc lên khung hình phạt nặng hơn.
Ở Việt Nam
Người Việt gọi việc kiểm tra là "thổi nồng độ cồn". Cảnh sát giao thông dùng máy đo khí thở tại chỗ; khi cần có thể xét nghiệm máu. Chiến dịch kiểm tra thường dày vào dịp cuối năm và Tết, khi tiệc tùng nhiều.
Không có cách tính an toàn nào cho việc "uống ít rồi lái". Tốc độ đào thải cồn khác nhau theo cân nặng, giới tính, thể trạng, thức ăn và loại đồ uống; một ly vang 13,5 độ, một lon bia 5 độ hay một ly rượu mạnh 40 độ đều để lại cồn trong hơi thở. Lời khuyên duy nhất đúng với luật là: đã uống rượu bia thì không lái xe, kể cả xe đạp. Đi taxi, xe công nghệ, nhờ người không uống chở về hoặc gọi dịch vụ lái xe hộ là các lựa chọn thay thế.
Lệnh cấm còn áp dụng cho các nhóm khác theo Luật 44/2019/QH14: cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên không được uống rượu bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ (khoản 5 Điều 5). Vi phạm điều này bị phạt 1–3 triệu đồng theo khoản 3 Điều 30 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, áp dụng từ 15/5/2026.
Câu hỏi thường gặp
Uống một lon bia có bị phạt không?
Có, nếu đo được cồn khi đang lái. Luật không cho phép mức nồng độ nào, kể cả rất thấp.
Đi xe đạp có bị thổi nồng độ cồn không?
Có. Điều 9 Nghị định 168/2024/NĐ-CP phạt người đi xe đạp, xe đạp máy có nồng độ cồn từ 100.000 đến 600.000 đồng tuỳ mức. Người đi xe đạp không bị trừ điểm vì không cần giấy phép lái xe.
Không thổi có được không?
Không. Không chấp hành yêu cầu kiểm tra bị phạt ngang mức nồng độ cồn cao nhất: 30–40 triệu đồng với ô tô, 8–10 triệu đồng với xe máy, kèm tước giấy phép lái xe 22–24 tháng.
Bị trừ điểm giấy phép lái xe là gì?
Giấy phép có 12 điểm. Vi phạm nồng độ cồn mức 1 trừ 4 điểm, mức 2 trừ 10 điểm; mức 3 thì tước giấy phép 22–24 tháng.
Luật hiện hành không để khoảng trống nào cho "chút cồn" khi cầm lái, và mức phạt cao nhất với ô tô lên tới 40 triệu đồng cùng gần hai năm không được lái xe. Cách duy nhất không vi phạm là tách hẳn việc uống và việc lái.