Rượu vang Việt Nam

Rượu vang Việt Nam là vang lên men từ nho hoặc trái cây trồng trong nước, làm ở quy mô nhỏ so với các nước vang truyền thống. Vùng nho chính là dải ven biển khô hạn quanh Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận cũ (từ năm 2025 thuộc tỉnh Khánh Hoà), nơi khí hậu nóng quanh năm cho phép thu hoạch tới ba vụ một năm. Giống trồng nhiều nhất là các giống nho ăn tươi và nho lai như Cardinal và Chambourcin, không phải các giống châu Âu kinh điển. Vang trái cây từ các loại quả địa phương chiếm phần lớn sản lượng.

Khí hậu và thổ nhưỡng

Cây nho châu Âu (Vitis vinifera) cần mùa đông lạnh để nghỉ và mùa hè khô để chín. Việt Nam ngược lại: nhiệt đới ẩm, mưa nhiều vào mùa hè, độ ẩm cao làm bệnh phấn trắng phát triển. The Oxford Companion to Wine (ấn bản 3, 2006) ghi nhận người trồng ở Việt Nam làm giàn cao kiểu pergola để vườn thoáng khí và tán lá che bớt nắng cho chùm quả, đổi lại năng suất thấp hơn. Vì không có mùa nghỉ, cây ở phía nam ra quả quanh năm và có thể cho tới ba vụ.

Ninh Thuận cũ là vùng khô nhất cả nước, đất cát pha và nắng gắt, nên trở thành vùng trồng nho chuyên canh lớn nhất. Đà Lạt trên cao nguyên Lâm Viên mát hơn, nổi tiếng với nhãn vang hơn là với vườn nho.

Giống nho và phong cách

Theo The Oxford Companion to Wine, năm 2005 hai giống trồng chính ở Việt Nam là Cardinal, một giống nho ăn tươi vỏ đỏ, và Chambourcin, giống lai Pháp – Mỹ chịu ẩm và bệnh tốt. Các giống quốc tế như Cabernet Sauvignon và Chardonnay từng được đưa vào trồng thử. Nho ăn tươi cho vang nhẹ, mùi quả rõ, độ chua và tannin thấp hơn vang từ giống làm vang chuyên dụng.

Nhiều chai vang nho trong nước là vang đỏ nhẹ, vị quả rõ, có chai để lại chút ngọt. Bên cạnh vang nho có vang từ trái cây địa phương. Theo định nghĩa của Tổ chức Nho và Rượu vang Quốc tế (OIV), vang chỉ làm từ nho tươi hoặc nước nho, nên vang trái cây là một nhóm riêng, dù trên thị trường Việt Nam cả hai đều được gọi chung là "vang".

Nhà làm vang tiêu biểu

Vang Đà Lạt là nhãn vang trong nước được biết đến rộng rãi nhất. Sản phẩm đầu tiên ra đời năm 1999 tại Lâm Đồng, làm từ nho và trái cây đặc sản của vùng; nhãn hiệu được đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ năm 2003, và trong giai đoạn 1999–2007 đã tiêu thụ hơn 2 triệu lít. Ở Ninh Thuận cũ có các cơ sở làm vang nho quy mô nhỏ gắn với vườn nho ở Phan Rang – Tháp Chàm. Ngoài hai vùng này, một số doanh nghiệp ở phía Bắc làm vang từ trái cây.

Cách đọc nhãn vang Việt Nam

Vang làm trong nước có nhãn chính bằng tiếng Việt, không cần nhãn phụ. Ba dòng nên đọc kỹ: thành phần, để biết đó là vang nho hay vang trái cây; độ cồn tính theo % vol; tên, địa chỉ cơ sở sản xuất. Vang dưới 20 độ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt 35% năm 2026 theo Luật 66/2025/QH15, như vang nhập khẩu cùng độ cồn, chi tiết ở trang thuế rượu bia. Rượu thành phẩm sản xuất để tiêu thụ trong nước phải dán tem theo Nghị định 105/2017/NĐ-CP; dữ liệu tem rượu sản xuất trong nước do Cục Thuế quản lý.

Ở Việt Nam

Vang Việt chiếm phần rất nhỏ trên thị trường vang. Trong khoảng 8.600 mã vang đang bán của một nhà nhập khẩu lớn, không có mã nào sản xuất tại Việt Nam; 61 mã làm trong nước của danh mục này đều là rượu mạnh, rượu mùi, cocktail pha sẵn và bia. Người Việt hay gọi vang Đà Lạt là "vang Đà Lạt" như một loại riêng, dù đây là tên nhãn của một nhà sản xuất.

Thưởng thức

Vang đỏ nhẹ của Việt Nam hợp uống hơi mát, khoảng 14–16 độ C, với ly vang đỏ cỡ vừa. Vị quả và độ ngọt nhẹ hợp với món nướng, bò lúc lắc, gà quay, các món có nước sốt ngọt mặn kiểu Việt.

Câu hỏi thường gặp

Việt Nam có trồng nho làm vang không?

Có, tập trung ở vùng Phan Rang, Ninh Thuận cũ, chủ yếu là nho Cardinal và nho lai, ngoài ra có trồng thử giống châu Âu.

Vang Đà Lạt làm từ nho Đà Lạt?

Vang Đà Lạt làm từ nho và trái cây đặc sản; Đà Lạt nổi tiếng với nhãn vang hơn là với vườn nho.

Vì sao vang Việt Nam không giống vang Pháp?

Khác giống nho và khí hậu. Nho ăn tươi trồng ở vùng nhiệt đới, thu nhiều vụ một năm, cho vang nhẹ và ít tannin hơn.

Vang trái cây có phải vang?

Trên nhãn Việt Nam thường vẫn gọi là vang, nhưng về kỹ thuật đây là đồ uống lên men từ trái cây, khác rượu vang làm từ nho.

Vang Việt Nam là bài toán trồng nho ở nơi không có mùa đông. Kết quả là những chai vang nhẹ, nhiều vị quả, mang dấu ấn của nắng Phan Rang và trái cây cao nguyên hơn là của các giống nho kinh điển.