Rượu bia ở Việt Nam
Rượu bia ở Việt Nam được quản lý bằng một luật khung là Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 44/2019/QH14, có hiệu lực từ 1/1/2020, cùng các văn bản riêng về thuế, tem, nhãn, kinh doanh, giao thông và xử phạt. Bốn ngưỡng cần nhớ: 18 tuổi để được uống và được bán cho; 0 nồng độ cồn khi lái xe; 15 độ là ranh giới cấm quảng cáo và khuyến mại; 20 độ chia hai nhóm thuế tiêu thụ đặc biệt. Trang này tóm tắt từng mảng và dẫn tới trang chi tiết, gồm cả các trang về rượu truyền thống, vang và bia làm trong nước.
Luật khung và các văn bản đang áp dụng
Luật 44/2019/QH14 định nghĩa rượu và bia theo nguyên liệu và cách làm: rượu là đồ uống có cồn thực phẩm làm từ lên men hoặc pha chế từ cồn thực phẩm, bia là đồ uống lên men từ malt, đại mạch, men bia, hoa bia và nước. Độ cồn tính theo phần trăm thể tích. Điều 5 của luật liệt kê 13 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, từ ép người khác uống, bán cho người chưa đủ 18 tuổi, lái xe khi có cồn, quảng cáo rượu từ 15 độ, đến kinh doanh rượu giả, rượu không rõ nguồn gốc. Nghị định 24/2020/NĐ-CP hướng dẫn một số điều của luật.
Các văn bản chuyên ngành thay đổi nhiều trong hai năm 2025–2026. Thuế tiêu thụ đặc biệt theo Luật 66/2025/QH15 từ 1/1/2026. Thuế giá trị gia tăng theo Luật 48/2024/QH15 từ 1/7/2025. Nhãn hàng hoá theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP từ 23/1/2026. Tem điện tử rượu theo Thông tư 93/2026/TT-BTC từ 1/7/2026. Xử phạt vi phạm về rượu bia trong lĩnh vực y tế theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP từ 15/5/2026. Xử phạt giao thông theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP từ 1/1/2025. Kinh doanh rượu vẫn theo Nghị định 105/2017/NĐ-CP, đã sửa bởi Nghị định 17/2020/NĐ-CP.
Tuổi, lái xe và quảng cáo
Độ tuổi: người chưa đủ 18 tuổi không được uống rượu bia; bán hoặc cung cấp rượu bia cho người chưa đủ 18 tuổi bị phạt 1–3 triệu đồng, điểm bán phải niêm yết thông báo không bán cho nhóm này, và bán qua máy bán hàng tự động bị cấm.
Nồng độ cồn khi lái xe: không có ngưỡng được phép. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người lái ô tô có cồn bị phạt từ 6 đến 40 triệu đồng, người đi xe máy từ 2 đến 10 triệu đồng, mức cao nhất kèm tước giấy phép lái xe 22–24 tháng; người đi xe đạp cũng bị phạt.
Quảng cáo: rượu từ 15 độ bị cấm quảng cáo và khuyến mại. Rượu dưới 15 độ và bia được quảng cáo với nhiều giới hạn về nội dung, kênh và khung giờ, ví dụ không quảng cáo trên báo nói, báo hình từ 18 đến 21 giờ hằng ngày.
Thuế, tem và nhãn
Thuế: rượu bia nhập khẩu chịu thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng 10%. Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026 là 65% với rượu từ 20 độ và bia, 35% với rượu dưới 20 độ, tăng 5 điểm mỗi năm đến 90% và 60% từ 2031.
Tem rượu nhập khẩu: tem điện tử do Cục Hải quan phát hành, dán vắt qua miệng chai, có mã QR tra cứu được trên cổng của Cục Hải quan. Bia không dán tem rượu.
Nhãn phụ: rượu bia nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt ghi doanh nghiệp nhập khẩu, xuất xứ, độ cồn, dung tích và các nội dung bắt buộc khác. Tem và nhãn phụ là hai điểm kiểm tra đầu tiên để phân biệt rượu thật, rượu giả, cùng với mã lô, nắp, seal và nguồn hàng có hoá đơn.
Đồ uống làm tại Việt Nam
Rượu truyền thống chủ yếu là rượu gạo, rượu nếp chưng cất thủ công của từng làng như Bàu Đá, Làng Vân, Kim Sơn, San Lùng, cùng rượu cần và rượu ngâm. Sản xuất rượu thủ công để bán phải có giấy phép.
Rượu vang Việt Nam làm ở quy mô nhỏ, vùng nho chính quanh Phan Rang, với các giống như Cardinal và Chambourcin; Vang Đà Lạt là nhãn quen thuộc nhất.
Bia Việt Nam chủ yếu là lager nhạt màu của Heineken, Sabeco, Carlsberg và Habeco, bên cạnh bia hơi miền Bắc và các xưởng bia thủ công.
Thị trường qua một danh mục thực tế
Trong khoảng 12.000 chai đang bán của một nhà nhập khẩu lớn, chỉ 61 mã sản xuất tại Việt Nam, chủ yếu là gin, vodka, rum, rượu mùi và bia thủ công; không có mã vang Việt nào. Hàng nhập đến nhiều nhất từ Pháp (3.996 mã), Ý (1.792) và Scotland (1.133). Chia theo các ngưỡng luật: khoảng 3.300 mã từ 15 độ trở lên, thuộc nhóm cấm quảng cáo; 2.387 mã từ 20 độ trở lên, thuộc nhóm thuế tiêu thụ đặc biệt cao.
Câu hỏi thường gặp
Luật nào quy định về rượu bia ở Việt Nam?
Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 44/2019/QH14 là luật khung; thuế, tem, nhãn, giao thông và xử phạt nằm ở các luật, nghị định, thông tư riêng nêu ở trên.
Rượu và bia có bị quản lý giống nhau không?
Không hoàn toàn. Bia không dán tem rượu, không bị cấm quảng cáo như rượu từ 15 độ, nhưng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt ngang rượu mạnh.
Các văn bản này có còn thay đổi không?
Có. Thuế tiêu thụ đặc biệt tăng theo lộ trình mỗi năm đến 2031, và tháng 10/2026 Bộ Công Thương đã đưa ra lấy ý kiến dự thảo nghị định thay Nghị định 105/2017/NĐ-CP về kinh doanh rượu. Các trang con được cập nhật theo văn bản đang có hiệu lực.
Lớp Việt Nam của vuacon gom những gì người tiêu dùng gặp khi cầm một chai rượu ở Việt Nam: tem, nhãn, thuế, tuổi, quy định lái xe và đồ uống làm trong nước. Mỗi trang con ghi rõ số hiệu văn bản để người đọc tự đối chiếu.