Vang không cồn & giảm cồn
Vang không cồn là vang đã lên men đầy đủ như vang thường rồi được tách gần hết cồn, còn không quá 0,5% vol theo luật EU. Vang giảm cồn là vang được tách một phần cồn, còn trên 0,5% vol nhưng thấp hơn độ cồn thông thường của loại vang đó. Điểm khác cốt lõi so với nước nho là vang không cồn đã từng là vang: nó có mùi vị của quá trình lên men, chỉ thiếu phần cồn.
Cách làm
Ở EU, Quy định (EU) 2021/2117 sửa Quy định (EU) 1308/2013 về thị trường nông sản để chính thức cho phép tách cồn khỏi vang, và chỉ cho tách cồn khỏi sản phẩm đã đạt đủ đặc tính của một loại vang. Luật chỉ cho phép ba kỹ thuật: bay hơi một phần trong chân không, kỹ thuật màng lọc và chưng cất.
Cồn góp phần vào độ đậm và cảm giác ấm trong miệng, nên vang đã tách cồn nhẹ thân hơn bản gốc. Người làm vang bù lại bằng nhiều cách, trong đó có làm vang sủi; ở thị trường Việt Nam, 14 trên 24 mã vang không cồn là vang sủi.
Thuật ngữ nhãn ở EU
Theo quy định năm 2021, vang còn không quá 0,5% vol ghi "de-alcoholised" kèm tên loại vang, còn vang trên 0,5% vol nhưng dưới độ cồn tối thiểu của loại ghi "partially de-alcoholised". Quy định (EU) 2026/471, ban hành ngày 24/2/2026, đổi cách gọi để người tiêu dùng dễ hiểu hơn, áp dụng cho nhãn từ 19/9/2027. Nhãn còn phải ghi thêm cụm "produced by de-alcoholisation" (làm bằng cách tách cồn).
| Mức | Đến 18/9/2027 | Từ 19/9/2027 |
|---|---|---|
| Không quá 0,5% vol | de-alcoholised | alcohol-free; ghi thêm "0,0%" chỉ khi không quá 0,05% vol |
| Trên 0,5% vol | partially de-alcoholised (dưới độ cồn tối thiểu của loại) | reduced alcohol (thấp hơn ít nhất 30% so với độ cồn thực tế tối thiểu của loại đó trước khi tách cồn) |
Vang đã dán nhãn theo quy tắc cũ trước ngày 19/9/2027 vẫn được bán cho đến hết hàng. Quy định 2026 cũng cho phép dùng tên các loại vang tẩm hương như vermouth cho sản phẩm làm từ vang đã tách cồn toàn phần hoặc một phần, với tên bán kèm các thuật ngữ alcohol-free hoặc reduced alcohol như vang. Vang có tên gọi xuất xứ (PDO) hoặc chỉ dẫn địa lý (PGI) được xử lý riêng, xem vang có tên gọi xuất xứ giảm cồn.
Ở Anh, hướng dẫn năm 2018 của chính phủ dùng ngưỡng khác: "alcohol free" chỉ dành cho đồ uống đã tách cồn còn không quá 0,05% vol, "de-alcoholised" cho mức không quá 0,5% vol. Chữ "non-alcoholic" không được đi cùng tên một đồ uống có cồn, trừ "non-alcoholic wine" làm từ nước nho chưa lên men dùng riêng cho nghi lễ tôn giáo.
Các kiểu vang không cồn
Về màu, vang không cồn có đủ đỏ, trắng và hồng; EU không tách loại theo màu, đây chỉ là cách chia quen thuộc. Vang sủi không cồn có bọt từ quá trình lên men hoặc từ nạp CO2. Giống nho hay gặp trên nhãn các chai ở Việt Nam là Merlot, Shiraz, Chardonnay, Riesling, Muscat. Một số sản phẩm pha thêm nước quả, như kiểu Bellini đào, và thực chất gần đồ uống pha từ vang hơn là vang.
Đọc nhãn
Thông tin quan trọng nhất là con số % vol, vì chữ "zero", "free", "0%" của các thị trường khác nhau không cùng nghĩa. Chai ghi 0,5% vol là vang không cồn theo luật EU nhưng vẫn có cồn. Vang bán ở EU, sản xuất từ ngày 8/12/2023, còn phải có bảng dinh dưỡng và danh sách thành phần, có thể đặt sau mã QR, nên đọc được lượng đường. Nước nho có ga không phải vang không cồn, dù hình chai giống nhau.
Ở Việt Nam
Người Việt thường gọi là "vang không cồn" hoặc "vang 0 độ". Trong khoảng 12.000 chai đang bán của một nhà nhập khẩu lớn có 24 mã vang không cồn: 14 mã vang sủi và 10 mã vang tĩnh. Theo nước sản xuất, Ý có 8 mã (Mionetto, Bottega, Bosio, Riunite…), Pháp 6 (Nozeco, J.P. Chenet…), Tây Ban Nha 4 (Torres Natureo, InterBrosa), Úc 3 (McGuigan Zero), Đức 2 (Leitz, Deinhard) và Hungary 1 (Törley). Có 4 mã ghi 0,5% vol trên nhãn, còn lại ghi 0% hoặc không ghi. Hai mã kiểu Bellini có pha nước đào. Ngoài ra có 1 mã vang giảm cồn là Giesen Pure Light Sauvignon Blanc, 5,9% vol.
Thưởng thức
Phục vụ như vang cùng kiểu: vang sủi và vang trắng uống lạnh, vang đỏ để mát. Sau khi mở nên đậy nút, cất tủ lạnh và dùng sớm. Vang sủi không cồn hợp làm đồ uống chúc mừng, vang trắng hợp gỏi, hải sản, vang đỏ hợp thịt nướng nhẹ.
Câu hỏi thường gặp
Vang không cồn có phải nước nho không?
Không. Vang không cồn đã lên men thành vang rồi mới tách cồn. Nước nho chưa bao giờ lên men.
Vang 0,5% có say không?
Lượng cồn rất thấp, nhưng vẫn có cồn. Người cần tránh cồn nên chọn chai ghi 0,0%, tức không quá 0,05% vol.
Vang giảm cồn khác vang không cồn ở đâu?
Vang giảm cồn còn trên 0,5% vol, như mã Giesen Pure Light ở Việt Nam ghi 5,9% vol, nên vẫn là đồ uống có cồn.
Vang không cồn là vang thật đã bỏ đi phần cồn, và luật EU đang làm cho tên gọi trên nhãn sát với độ cồn thực tế hơn. Đọc con số % vol trước tên sản phẩm là cách chắc nhất để biết chai vang thật sự chứa bao nhiêu cồn.