Martell
Rượu Cognac · Thành lập 1715 · Thuộc Pernod Ricard

Martell là nhà cognac ở thị trấn Cognac, tây nam nước Pháp, do Jean Martell, một người sinh ở đảo Jersey, lập năm 1715. Hãng và chủ sở hữu Pernod Ricard gọi Martell là nhà lâu đời nhất trong các nhà cognac lớn. Martell thuộc Pernod Ricard từ năm 2001. Hai nét riêng hãng hay nhắc là chỉ cất vang trong, đã sạch cặn, và dựa nhiều vào eau-de-vie cru Borderies.
Lịch sử
Năm 1715, Jean Martell rời Jersey sang Cognac khi mới 21 tuổi, nhắm vào khẩu vị ngày càng chuộng eau-de-vie vùng Cognac của giới quý tộc Anh. Ông mất năm 1753, và vợ ông là Rachel Martell điều hành hãng gần 30 năm. Câu bà để lại, "the best, without artifice" (tốt nhất, không giả tạo), hãng vẫn dùng tới nay.
Những lô hàng đầu tiên đi Anh và Bắc Âu. Theo hãng, rượu Martell tới Ấn Độ năm 1781, Bắc Mỹ năm 1783, Nam Mỹ năm 1817, châu Phi năm 1848 và châu Á năm 1858. Tới đầu thế kỷ 20, dải sản phẩm định hình với VS (khi đó gọi là "Three Stars"), VSOP, Cordon Bleu và Extra. Cordon Bleu do Édouard Martell, chắt của người lập hãng, tạo năm 1912 và ra mắt tại Hôtel de Paris ở Monaco, và theo hãng đã được phục vụ trên tàu Queen Mary, tàu Orient Express và máy bay Concorde.
Chủ sở hữu
Trước năm 2001, Martell thuộc tập đoàn Canada Seagram. Khi Seagram bị chia tách năm 2001, Martell về tay Pernod Ricard. Dưới thời Pernod Ricard, hãng ra thêm Martell XO và L'Or de Jean Martell. Gia đình Martell và gia đình Hennessy từng có quan hệ thông gia, qua các cuộc hôn nhân năm 1795 và 1865.
Nơi sản xuất
Martell lấy nho từ bốn cru: Borderies, Grande Champagne, Petite Champagne và Fins Bois. Hãng nói đất sét pha silic của Borderies cho eau-de-vie mùi hoa và mượt, mang mùi trái cây ngào đường, gia vị nhẹ và hoa, đó là nét chung của rượu Martell.
Vang trắng được cất hai lần trong nồi đồng. Theo hãng, Martell là nhà cognac lớn duy nhất chỉ cất vang trong, không lẫn cặn, để eau-de-vie trong và giữ mùi nho. Eau-de-vie ủ hoàn toàn trong thùng sồi thớ mịn, gỗ từ cây mọc chậm ở những khu rừng kiểu Tronçais, thùng chỉ nướng nhẹ. Khi eau-de-vie đạt độ chín, hãng chuyển chúng sang bình thủy tinh lớn (demijohn) để giữ nguyên. Những eau-de-vie quý nhất nằm trong hầm Jean Martell.
Cellar Master
Cellar Master hiện nay là Christophe Valtaud, người thứ chín giữ chức này trong lịch sử hãng. Ông nhận chức từ ngày 1/4/2016, khi 38 tuổi, thay Benoît Fil. Valtaud sinh ở Cognac, có bằng tiến sĩ hóa sinh, sinh học phân tử và sinh lý thực vật của Đại học Poitiers, và từng làm 18 tháng ở BNIC. Ông vào Martell năm 2011 lo mảng trồng nho bền vững, năm 2012 quản lý chưng cất và nguồn vang ở công ty con Maine au Bois, rồi làm quản lý vườn nho từ tháng 1/2015.
Các dòng chính
Các chai dưới đây gồm dải Signature của hãng và L'Or de Jean Martell, chai hãng xếp riêng vào nhóm Exceptional Cognacs. Theo trang thông tin dinh dưỡng của Martell, có dẫn nhãn điện tử của Pernod Ricard, tất cả đều 40%, riêng Martell Cohiba 43%.
- Martell VS: hạng tuổi thấp nhất, eau-de-vie trẻ nhất ủ đủ 2 năm.
- Martell VSOP: eau-de-vie trẻ nhất ủ ít nhất 4 năm, mùi trái cây vàng chín.
- Martell Blue Swift: theo hãng là rượu đầu tiên làm từ cognac rồi ủ thêm trong thùng bourbon.
- Martell Noblige và Martell Cordon Bleu Extra: hai chai khác trong dải Signature. Cordon Bleu Extra là một trong các chai Christophe Valtaud tạo ra sau khi nhận chức năm 2016.
- Martell Cordon Bleu: ra năm 1912, hãng xếp vào nhóm XO, pha từ hơn 100 eau-de-vie, nhấn Borderies.
- Martell XO: theo Pernod Ricard là cách hãng thể hiện cru Grande Champagne.
- Martell Chanteloup XXO: hãng nói chai này mở ra hạng XXO.
- L'Or de Jean Martell: theo Pernod Ricard pha từ hơn 400 eau-de-vie hiếm.
Ngoài ra có dòng Single Cru, các bản Les Fûts Uniques đóng từ một thùng, và bộ Limited Edition 2026.
Martell ở Việt Nam
Trong danh mục khoảng 12.000 chai của một nhà nhập khẩu lớn có 13 mã Martell: VS, VSOP, Blue Swift, Noblige, Cordon Bleu, XO, Chanteloup Perspective, L'Or de Jean Martell và Cohiba. VSOP, Cordon Bleu và XO có cả chai 1 lít. Cohiba ghi 43%, các mã còn lại 40%.
Hỏi nhanh
Martell của nước nào? Của Pháp, làm ở vùng Cognac từ năm 1715. Người lập hãng sinh ở Jersey.
Martell thuộc tập đoàn nào? Pernod Ricard, tập đoàn Pháp, từ năm 2001.
Martell khác Hennessy ở đâu? Hai nhà khác chủ: Martell thuộc Pernod Ricard, Hennessy thuộc LVMH. Martell nhấn vào cru Borderies và chỉ cất vang trong.