Bolgheri

Bolgheri là tên gọi xuất xứ DOC của vang trắng, hồng và đỏ làm trong xã Castagneto Carducci, tỉnh Livorno, trên bờ biển Tyrrhenian của vùng Toscana. Vang đỏ Bolgheri dựa trên các giống gốc Bordeaux: Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, mỗi giống được dùng từ 0 đến 100%; Syrah và Sangiovese mỗi giống tối đa 50%. Bậc cao trong vang đỏ là Bolgheri Superiore, phải ủ ít nhất hai năm, trong đó một năm trong thùng gỗ sồi.

Văn bản đang áp dụng

Các quy định dưới đây theo bản disciplinare hợp nhất do Bộ Nông nghiệp Ý (MASAF) đăng, sửa lần gần nhất bằng nghị định ngày 3/11/2021 (Công báo Ý số 286 ngày 1/12/2021) và công bố trên Công báo EU C 183 ngày 5/5/2022. Trên sổ đăng ký eAmbrosia của EU, hồ sơ Bolgheri cập nhật lần cuối tháng 5/2022 và không có sửa đổi nào đang chờ xử lý.

Lịch sử

DOC Bolgheri được công nhận bằng sắc lệnh ngày 1/8/1983. Theo Consorzio Bolgheri, quy định cho vang đỏ có từ năm 1994, và Consorzio được lập tháng 1/1995. Cũng năm 1994, Sassicaia được đưa vào làm tiểu vùng của Bolgheri; đến cuối năm 2013, Sassicaia tách thành DOC riêng.

Phần lịch sử trong bản quy định kể rằng gia đình Gherardesca trồng nho ở San Guido và Belvedere từ cuối thế kỷ 17. Năm 1816, những vườn thử nghiệm đầu tiên được trồng ở Capanne di Castiglioncello, nơi sau này có vườn Sassicaia đầu tiên. Nửa đầu thế kỷ 19, bá tước Guido Alberto della Gherardesca và người làm vang Giuseppe Mazzanti chọn các giống Pháp như Gamay, Cabernet, Syrah. Sau khi rệp phylloxera phá vườn đầu thế kỷ 20, hầu tước Mario Incisa della Rocchetta trồng lại giống Bordeaux từ năm 1944, ban đầu trên đồi cao quay hướng đông vì cho rằng ảnh hưởng của biển không tốt cho nho; về sau người ta thấy đất chân đồi và đồng bằng mới là đất tốt. Văn bản ghi năm 1978, tạp chí Decanter đăng một buổi nếm so sánh Cabernet thế giới, trong đó Sassicaia đứng đầu. Từ thập niên 1980, nhiều nhà khác trong vùng theo hướng này.

Vị trí, khí hậu và đất

Vùng trồng là toàn bộ xã Castagneto Carducci, trừ phần nằm ở phía tây đường Aurelia cũ. Theo Consorzio, vùng dài khoảng 13 km theo hướng bắc nam, rộng khoảng 7 km, vườn nho ở độ cao từ 10 đến 380 m, diện tích vườn nho 1.379 ha. Phía đông là dãy đồi chạy song song bờ biển, cao 250 đến 400 m; phía tây là biển; phía bắc và nam là hai con sông Cecina và Cornia. Theo văn bản, đồi che vườn khỏi lạnh mùa đông, còn biển và sông làm dịu nắng nóng mùa hè.

Văn bản ghi nhiệt độ trung bình năm 14,5°C, lượng mưa 584 mm, thiếu nước 205 mm. Chỉ số Huglin là 2.444 và chỉ số Winkler 1.747. Một nghiên cứu phân vùng do giáo sư Attilio Scienza (Đại học Milano) thực hiện đã xác định 27 đơn vị thổ nhưỡng thuộc 16 đơn vị cảnh quan. Đất thay đổi từ cát, cát pha sét tới sét và sét pha limon, từ hơi kiềm đến kiềm.

Các loại vang và giống nho

Bản quy định có sáu loại: bianco, Vermentino, Sauvignon, rosato, rosso và rosso superiore.

Loại	Giống nho	Năng suất tối đa	Độ cồn tối thiểu của vang
Bianco	Vermentino, Sauvignon, Viognier, mỗi giống 0–100%; giống trắng khác tới 40%	12 tấn/ha	11%
Vermentino	Vermentino tối thiểu 85%	12 tấn/ha	11%
Sauvignon	Sauvignon tối thiểu 85%	12 tấn/ha	10,5%
Rosato, Rosso	Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc 0–100%; Syrah, Sangiovese 0–50%; giống đỏ khác tới 30%	9 tấn/ha	11,5%
Rosso Superiore	như Rosso	8 tấn/ha	12,5%

Giống chủ lực của vang đỏ được giới thiệu riêng ở trang Cabernet Sauvignon.

Mỗi gốc nho của vang Rosso cho trung bình không quá 2 kg, của Superiore không quá 1,8 kg. Vườn trồng sau bản quy định năm 2011 phải có ít nhất 4.500 gốc mỗi hecta, hàng cách nhau tối đa 2,5 m; giàn kiểu tán rộng bị cấm. Tỉ lệ ra vang tối đa 70% cho mọi loại. Việc làm vang, ủ và đóng chai phải diễn ra trong xã Castagneto Carducci; riêng đóng chai có ngoại lệ cho các cơ sở vốn đóng chai ngoài xã từ trước và được cấp phép riêng.

Thời gian ủ

Bolgheri Rosso chỉ được bán từ ngày 1/9 năm sau vụ hái. Bolgheri Superiore phải ủ ít nhất hai năm tính từ 1/1 năm sau vụ hái, trong đó ít nhất một năm trong thùng gỗ sồi. Ví dụ, Bolgheri Superiore niên vụ 2021 sớm nhất ra thị trường ngày 1/1/2024, còn Bolgheri Rosso 2021 từ 1/9/2022.

Cách đọc nhãn

Nhãn bắt buộc ghi niên vụ và chữ "Toscana", đặt ngay dưới chữ Bolgheri, dòng "Denominazione di Origine Controllata" và tên loại vang, với cỡ chữ không quá một nửa chữ Bolgheri. Nhãn cũ chưa có chữ Toscana chỉ được dùng nốt cho vang từ vụ 2021 trở về trước. Tên giống nho, nếu ghi, không được to hơn tên gọi. Chữ "vigna" kèm tên vườn được dùng khi tên vườn có trong danh sách của Vùng Toscana; khi đó nhãn không được ghi chữ "rosso". Luật cấm các chữ như "extra", "fine", "scelto", "selezionato".

Vang Rosso và Superiore phải đóng trong chai kiểu Bordeaux, thủy tinh tối màu; chai Superiore phải đóng nút bấc ngang miệng. Chỉ được dùng các cỡ chai 0,375; 0,75; 1,5; 3; 6; 9 và 12 lít.

Bolgheri Sassicaia

Bolgheri Sassicaia là một DOC riêng, gồm một khu được khoanh ranh bên trong xã Castagneto Carducci. Theo bản quy định của nó, vang chỉ có màu đỏ, tối thiểu 80% Cabernet Sauvignon, năng suất tối đa 7 tấn mỗi hecta, ủ ít nhất hai năm tính từ 1/1 năm sau vụ hái, trong đó tối thiểu 18 tháng trong thùng sồi không quá 225 lít. Sassicaia là vang của Tenuta San Guido.

Nhà sản xuất tiêu biểu

Theo Consorzio, năm 2026 có 78 nhà thành viên, chiếm 99% diện tích vườn. Các tên được biết nhiều gồm Tenuta San Guido, Tenuta dell'Ornellaia, Tenuta Guado al Tasso của Antinori, Grattamacco, Le Macchiole và Ca' Marcanda của Gaja.

Bolgheri ở Việt Nam

Trong khoảng 12.000 chai đang bán của một nhà nhập khẩu lớn, có 14 mã vang Bolgheri DOC: 11 mã ghi chữ Bolgheri trên tên, cộng Ornellaia, Le Serre Nuove dell'Ornellaia và Guado al Tasso, ba vang mà nhà sản xuất ghi là Bolgheri DOC. Trong 14 mã có 2 mã vang trắng (một Vermentino, một Bianco) và ít nhất 4 mã Superiore: hai mã Grattamacco ghi rõ chữ Superiore trên tên, cộng Ornellaia và Guado al Tasso theo ghi chú của nhà sản xuất. Grattamacco có nhiều mã nhất (4). Ngoài ra có 1 mã Bolgheri Sassicaia, tính riêng vì là DOC khác. Chỉ tính các mã đã xác định được là Bolgheri DOC; không tính grappa.

Thưởng thức

Vang đỏ Bolgheri rót ở 16–18°C, Superiore còn trẻ nên mở trước. Vang hợp thịt bò nướng, sườn cừu, thịt thú săn, phô mai cứng. Vermentino và Bianco rót lạnh 8–10°C, hợp hải sản và cá nướng.

Câu hỏi thường gặp

Bolgheri có phải "Super Tuscan" không?

Chữ "Super Tuscan" không có trong bản quy định Bolgheri. Trên nhãn, vang được ghi là Bolgheri DOC, Bolgheri Rosso hoặc Bolgheri Superiore, kèm chữ Toscana.

Bolgheri Superiore khác Bolgheri Rosso thế nào?

Superiore có năng suất thấp hơn (8 so với 9 tấn mỗi hecta), độ cồn cao hơn (12,5% so với 11,5%) và phải ủ ít nhất hai năm, trong đó một năm trong gỗ sồi.

Sassicaia có phải Bolgheri không?

Sassicaia nằm trong vùng Bolgheri nhưng từ cuối năm 2013 là một DOC riêng, Bolgheri Sassicaia, bắt buộc tối thiểu 80% Cabernet Sauvignon và 18 tháng trong thùng sồi nhỏ.