Douro

Douro là tên gọi xuất xứ (DOP, trên nhãn thường ghi DOC Douro) cho vang làm ở Vùng Phân định Douro (Região Demarcada do Douro), dọc sông Douro phía đông bắc Bồ Đào Nha. Cùng vùng đất ấy làm ra vang cường hoá Port, nhưng Port mang tên gọi riêng là Porto; DOP Douro dành cho vang đỏ, trắng, hồng, vang sủi và vang ngọt cường hoá Moscatel do Douro. Theo luật hiện hành, vang tĩnh DOC Douro phải đạt ít nhất 10% vol; các giống đỏ chiếm nhiều diện tích là Touriga Franca, Tinta Roriz và Touriga Nacional.

Văn bản đang áp dụng

Trang này theo Nghị định-Luật số 106/2025 (Decreto-Lei n.º 106/2025) đăng Công báo Bồ Đào Nha ngày 15/9/2025. Văn bản ban hành quy chế mới cho các tên gọi DOP Porto, DOP Douro, IGP Duriense và IGP Douro (rượu chưng cất từ vang), đồng thời bãi bỏ Nghị định-Luật 173/2009 và Thông tư 40/2019. Viện Vang Douro và Porto (IVDP) kiểm soát và chứng nhận cả bốn tên gọi. Bản "văn bản duy nhất" trên sổ đăng ký eAmbrosia của EU vẫn là bản sửa năm 2013, soạn theo luật năm 2009; chỗ nào hai văn bản khác nhau, trang này theo luật năm 2025.

Vùng, địa hình và khí hậu

Ranh giới vùng giữ theo Sắc lệnh 7934 năm 1921 và chia làm ba khu, từ tây sang đông: Baixo Corgo, Cima Corgo và Douro Superior. Số liệu IVDP năm 2020 ghi cả vùng rộng khoảng 250.000 ha, trong đó 43.708 ha trồng nho, khoảng 17%. Baixo Corgo rộng 45.000 ha, 29% là vườn nho (13.204 ha); Cima Corgo rộng 95.000 ha, có 20.427 ha nho; Douro Superior rộng 110.000 ha, vườn nho chiếm 9% (10.077 ha).

Hồ sơ đăng ở EU mô tả vùng nằm trong các thung lũng sâu, được dãy Marão và Montemuro chắn gió ẩm từ phía tây, nên mùa đông rất lạnh, mùa hè rất nóng và khô. Theo IVDP, nhiệt độ trung bình năm từ 11,8 đến 16,5°C; lượng mưa năm từ khoảng 1.200 mm ở Fontes tới 380 mm ở Barca d'Alva. Luật 2025 yêu cầu vườn nho nằm trên đất chủ yếu gốc đá phiến (xisto), có xen những mảng đất gốc granite. Năm 2001, UNESCO công nhận phần Alto Douro Vinhateiro là Di sản Thế giới, theo dạng "cảnh quan văn hoá sống và tiến hoá".

Quy định sản xuất

Vườn nho phải trồng liền, thân thấp, ưu tiên giàn dây, mật độ tối thiểu 4.000 gốc/ha (dung sai 5%); vườn trên bậc thang được xuống 3.000 gốc/ha (dung sai 10%). Tưới chỉ được phép khi cây thiếu nước tới mức ảnh hưởng chất lượng nho, và người trồng phải khai báo với IVDP. Năng suất tối đa là 7.500 kg nho đỏ và 8.864 kg nho trắng mỗi hecta, quy đổi theo hệ số 750 kg nho ra 550 lít dịch nho. Hằng năm IVDP có thể điều chỉnh mức này qua thông báo mùa thu hoạch, nếu tăng thì không quá 25%. Phần vượt mức của vang Douro bị hạ xuống vang không có DOP hay IGP.

Vang tĩnh DOC Douro cần độ cồn tối thiểu 10% vol. Khi thời tiết bất lợi, IVDP có thể cho phép, như một ngoại lệ, nâng độ cồn tự nhiên bằng dịch nho cô đặc. Vang sủi Douro phải lên men lần hai trong chai, và quá trình làm kéo dài ít nhất chín tháng tính từ lần lên men thứ hai. Moscatel do Douro chỉ làm từ Moscatel-Galego-Branco hoặc Moscatel-Galego-Roxo, chặn lên men bằng rượu nho, độ cồn 16,5–22% vol. Luật 2025 còn cấm dùng địa danh trong vùng theo cách gây nhầm trên vang không có DOP hay IGP, và mở rộng nghĩa vụ đóng chai trong vùng sang IGP Duriense, với thời hạn chuyển tiếp tối đa 10 năm cho những nhà đã đóng chai bên ngoài trước ngày 19/7/2024.

Giống nho

Giống được phép do hội đồng liên ngành của IVDP duyệt và ban hành bằng thông tư; IVDP ghi hiện có 116 giống, gồm 65 đỏ, 50 trắng và một giống hồng. Bảng diện tích năm 2023 của IVDP cho toàn vùng (42.980 ha) xếp đầu là Touriga Franca với 10.727 ha (25%), rồi Tinta Roriz (tên ở Douro của Tempranillo) 6.163 ha, Touriga Nacional 4.432 ha và Tinta Barroca 3.828 ha. Các giống trắng có tên trong bảng gồm Rabigato (1.618 ha), Malvasia Fina (1.594 ha), Síria (1.379 ha), Moscatel Galego Branco (1.343 ha) và Viosinho (979 ha). Đây là diện tích của cả vùng, gồm cả nho dùng làm Port.

Cách đọc nhãn

Nhãn vang Douro ghi chữ Douro kèm "Denominação de Origem Controlada" hoặc DOC. Theo luật 2025, nhãn phải được IVDP duyệt trước khi đóng chai, và chai bán ra phải mang tem bảo đảm (selo de garantia) do IVDP cấp; luật không quy định vị trí dán. Vang Douro không được chở rời ra khỏi vùng mà phải đóng chai trong vùng hoặc ở khu kho Vila Nova de Gaia, trừ những nhà đã đóng chai bên ngoài trước ngày 26/11/2003 và được IVDP cho phép theo chế độ kiểm soát riêng.

Văn bản duy nhất bản 2013 liệt kê các thuật ngữ truyền thống như Reserva, Grande Reserva, Reserva Especial, Colheita Seleccionada và Colheita Tardia (thu hoạch muộn). Luật 2025 giao phần quy định chi tiết các thuật ngữ này cho quy chế của IVDP; danh mục văn bản chứng nhận của IVDP bản tháng 7/2026 dẫn hai quy chế đăng năm 2026, số 409/2026 và 748/2026. Chai ghi "Duriense" là vang cấp IGP (Vinho Regional), không phải DOC Douro; xem trang IGP Duriense.

Sản lượng thương mại

Bảng thống kê của IVDP cho 12 tháng tính đến tháng 8/2026 ghi vang DOP Douro bán ra 5.287 nghìn thùng 9 lít, Port 6.675 nghìn thùng. Cùng kỳ, Moscatel do Douro đạt 433 nghìn thùng, vang sủi Douro 14 nghìn thùng.

Nhà sản xuất tiêu biểu

Một số nhà Port cũng làm vang DOC Douro, như Quinta do Noval và Ramos Pinto (dòng Duas Quintas). Chryseia là vang của liên doanh Prats & Symington, làm ở xưởng vang Quinta de Roriz; theo mô tả của nhà phân phối, vụ 2021 phối Touriga Nacional với Touriga Franca, nho lấy từ Quinta de Roriz và Quinta da Perdiz. Altano cũng là một nhãn DOC Douro.

Douro ở Việt Nam

Trong khoảng 12.000 chai đang bán của một nhà nhập khẩu lớn có 64 mã từ Bồ Đào Nha. Đếm theo tên, có 7 mã vang không cường hoá ghi chữ Douro: 6 vang đỏ và 1 vang trắng, gồm Altano (3 mã), Chryseia và Post Scriptum de Chryseia (2), Prazo de Roriz (1) và Duas Quintas của Ramos Pinto (1). Cả 6 vang đỏ đều có Touriga Franca trong phần ghi giống nho; độ cồn từ 13% (vang trắng) đến 14,5%. Vài mã của các nhà ở Douro không ghi chữ Douro trong tên nên không tính vào con số này. Port được đếm riêng ở trang Port, với 32 mã.

Thưởng thức

IVDP gợi ý rót vang trắng nhẹ, chua ở 6–9°C, vang trắng có ủ gỗ ở 14–16°C, vang hồng ở 6–9°C. Vang đỏ nhẹ, nhiều trái cây rót ở 12–14°C; vang đỏ đậm, nhiều tannin, đã ủ lâu rót ở 16–18°C. Vang đỏ đậm hợp thịt nướng, vịt quay; vang trắng hợp cá và hải sản.

Câu hỏi thường gặp

Vang Douro và Port khác nhau thế nào?

Cùng vùng, cùng nhiều giống nho, nhưng Port là vang cường hoá, thêm rượu nho để chặn lên men, độ cồn 16,5–22% vol theo luật 2025 và phần lớn có vị ngọt. Vang tĩnh DOC Douro không cường hoá, tối thiểu 10% vol. Ngoại lệ là Moscatel do Douro, vang ngọt cường hoá nhưng mang tên gọi Douro.

Douro và Duero có liên quan không?

Cùng một con sông. Đoạn ở Tây Ban Nha gọi là Duero, chảy qua vùng Ribera del Duero; sang Bồ Đào Nha thì gọi là Douro. Hai vùng theo hai bộ luật khác nhau.

Tên gọi Douro có từ bao giờ?

Theo mốc lịch sử của IVDP, các đợt phân định thời Pombal năm 1757–1761 là lần phân định đầu tiên của vùng trồng nho Douro, còn tên gọi xuất xứ Douro cho vang được công nhận năm 1986.