Jameson

Jameson là hãng whiskey Ireland do John Jameson lập năm 1780 tại nhà chưng cất Bow Street ở Dublin. Từ năm 1975, toàn bộ Jameson được cất tại nhà chưng cất Midleton, hạt Cork, của công ty Irish Distillers. Irish Distillers thuộc tập đoàn Pernod Ricard của Pháp từ năm 1988. Chai chủ lực là Jameson Original, một blended Irish whiskey cất ba lần, đóng chai 40%.

Lịch sử

Theo trang lịch sử của hãng, John Jameson sinh năm 1740 ở Alloa, Scotland, sang Dublin vào cuối thập niên 1770 và mất ngày 3/12/1823. Bốn người con trai của ông cũng theo nghề cất rượu ở Ireland. Từ năm 1785 tới 1825, nhà cất rượu phải nộp thuế cả trên mạch nha lẫn trên rượu. Vì vậy ông thử các công thức hèm trộn lúa mạch đã ủ mầm với lúa mạch chưa ủ mầm. Người uống ở Dublin ưa kiểu rượu này. Ngày nay phần whiskey pot still trong Jameson vẫn cất từ hai loại lúa mạch này.

Các mốc sau đó theo dòng thời gian của hãng:

• 1891: John Jameson & Son trở thành công ty trách nhiệm hữu hạn.
• 1963: hãng bắt đầu tự đóng chai ở Bow Street. Chai đầu tiên là Jameson Ten, về sau đổi tên thành Crested Ten.
• 1966: hãng sáp nhập với hai nhà chưng cất khác thành Irish Distillers.
• 5/6/1970: mẻ pot still cuối cùng được cất ở Bow Street.
• 1975: sản xuất chuyển hẳn về Midleton.
• 1997: Bow Street mở lại làm nơi đón khách tham quan.

Cách làm

Trang hãng tả Jameson là whiskey pha trộn từ hai thành phần, cả hai đều cất ba lần. Thành phần thứ nhất là whiskey pot still, cất từ lúa mạch đã ủ mầm và chưa ủ mầm. Thành phần thứ hai là grain whiskey. Lúa mạch trồng ở Ireland, nước lấy từ sông Dungourney chảy qua nhà máy. Ngô cho phần grain whiskey là ngô không biến đổi gen, lấy từ một nông trại ở miền nam nước Pháp. Thùng ủ là thùng từng chứa bourbon từ Mỹ và thùng từng chứa vang cường hoá từ Tây Ban Nha.

Về pháp lý, Irish Whiskey Act 1980 (Luật số 33 năm 1980 của Ireland) yêu cầu rượu ghi Irish whiskey phải:

• cất tại Cộng hoà Ireland hoặc Bắc Ireland, từ hèm ngũ cốc được đường hoá nhờ enzyme (diastase) của mạch nha, rồi lên men bằng nấm men;
• cất ở nồng độ dưới 94,8%;
• ủ trong thùng gỗ, trong kho tại Ireland hoặc Bắc Ireland, ít nhất ba năm.

Rượu ghi blended Irish whiskey phải là hỗn hợp từ hai dòng rượu cất trở lên, và mỗi dòng đều đạt các điều kiện trên.

Người làm rượu

Master Distiller ở Midleton là Kevin O'Gorman. Ông được thông cáo của Jameson tháng 8/2026 nêu tên với chức này. Master Blender của Irish Distillers là Dave McCabe, nhận chức tháng 11/2023 khi Billy Leighton chuyển sang vai trò Master Blender danh dự. Tên McCabe vẫn xuất hiện trong thông cáo của Redbreast tháng 2/2026. Một số trang cũ của Jameson vẫn ghi Billy Leighton là Head Blender, nên khi đọc cần để ý ngày đăng.

Các dòng chính

• Jameson Original: 40%. Pernod Ricard ghi ủ tối thiểu ba năm, còn trang Jameson bản Ireland ghi tối thiểu bốn năm.
• Black Barrel: 40%, pha pot still và grain whiskey, ủ trong thùng sherry và thùng bourbon.
• Triple Triple: cất ba lần và ủ trong ba loại thùng.
• Crested và Jameson 18 năm.
• Các bản hoàn thiện thùng bia Stout Edition và IPA Edition.
• Distiller's Batch: bản single pot still, ra ở Mỹ tháng 8/2026.

Jameson ở Việt Nam

Danh mục khoảng 12.000 chai của một nhà nhập khẩu lớn chỉ có 2 mã Jameson, đều là bản Original 40%, chai 700 ml và chai 1 lít.

Hỏi nhanh

Jameson là Scotch hay bourbon? Không phải cả hai. Jameson là whiskey Ireland, cất và ủ tại Ireland. Một số dòng có dùng thùng bourbon để ủ.

Vì sao Jameson viết "whiskey" có chữ e? Ireland và Mỹ thường viết whiskey, còn Scotland viết whisky.

Jameson thuộc tập đoàn nào? Pernod Ricard, qua công ty Irish Distillers, từ năm 1988.