Loại theo thời gian ủ (clase)

Clase là cách luật Mexico chia tequila theo những gì xảy ra với rượu sau khi cất xong. Quy chuẩn NOM-006-SCFI-2012 có đúng năm clase: Blanco hoặc Plata, Joven hoặc Oro, Reposado, Añejo và Extra Añejo. Ba hạng reposado, añejo và extra añejo phải tiếp xúc trực tiếp với gỗ sồi tối thiểu 2 tháng, 1 năm và 3 năm; riêng añejo và extra añejo phải nằm trong thùng không quá 600 lít. Clase nào cũng đóng chai trong khoảng 35–55% Alc. Vol. đo ở 20 °C.

Văn bản gốc và tình trạng hiện hành

NOM-006-SCFI-2012 của Bộ Kinh tế Mexico đăng Công báo Liên bang (DOF) ngày 13/12/2012, có hiệu lực sau 60 ngày, tức ngày 11/2/2013 theo sổ quy chuẩn PLATIICA của Bộ, và thay bản NOM-006-SCFI-2005. Cùng ngày, DOF đăng nghị quyết sửa vài mục về đóng chai và nhãn (6.5.4.2, 6.5.4.3, 11.1 điểm c, 11.2.1). Ngày 23/10/2026, PLATIICA vẫn ghi quy chuẩn "Vigente" (đang hiệu lực), không kèm dự thảo sửa đổi hay thông báo bãi bỏ nào. Hội đồng Quản lý Tequila (CRT) là đơn vị đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn này.

Theo mục 5.2.1, clase dựa trên "các đặc tính có được trong những công đoạn sau chưng cất". Clase không nói gì về nguồn đường; trục đó là categoría (100% agave hay chỉ "Tequila"), và nhãn phải ghi cả hai.

Năm clase theo NOM-006

Blanco hay Plata (mục 4.36.1) là rượu "trong suốt, không nhất thiết không màu", không có chất abocado; ngoài nước pha loãng, chỉ được thêm những gì mục 6.1.1.1 cho phép, và được nằm trong thùng sồi dưới hai tháng. Bảng 1 của quy chuẩn giới hạn chiết chất khô của blanco ở 0,30 g/l, trong khi bốn clase còn lại được tới 5 g/l.

Joven hay Oro (mục 4.36.2) có hai cách làm hợp lệ: pha blanco với reposado, añejo hoặc extra añejo, hoặc lấy blanco rồi thêm các chất abocado. Quy chuẩn không đặt thời gian ủ cho clase này, nên màu vàng trên chai chưa nói được rượu đã nằm trong gỗ bao lâu.

Reposado (mục 4.36.3 và 6.4) phải ủ ít nhất hai tháng, tiếp xúc trực tiếp với gỗ của thùng "roble o encino", hai chữ tiếng Tây Ban Nha cùng chỉ gỗ sồi; văn bản không giới hạn cỡ thùng cho hạng này. Añejo cần ít nhất một năm và Extra Añejo ít nhất ba năm, cả hai trong thùng tối đa 600 lít. Việc ủ phải do chính nhà sản xuất được cấp phép làm, trong vùng tên gọi xuất xứ.

Quy chuẩn có quy tắc pha trộn giữa các hạng: reposado pha với añejo hoặc extra añejo vẫn chỉ được gọi là reposado, añejo pha với extra añejo vẫn là añejo.

Abocado và phụ gia được phép

Mục 4.1 định nghĩa abocado là cách "làm mềm vị" tequila bằng một hoặc nhiều trong bốn thứ: màu caramel, chiết xuất gỗ sồi tự nhiên, glycerin và xi-rô làm từ đường. Mục 6.1.1.1 quy định việc dùng các chất này không được quá 1% so với khối lượng tequila trước khi đóng chai, và buộc nhà sản xuất giữ sổ ghi nguyên liệu. Blanco là clase duy nhất không được abocado; joven có thể là blanco đã abocado; reposado, añejo và extra añejo đều được mô tả là sản phẩm "có thể được abocado".

Ngoài abocado, định nghĩa tequila ở mục 4.36 còn cho thêm chất tạo ngọt, chất màu, chất thơm hay chất tạo vị được Bộ Y tế Mexico cho phép. Tequila có thêm các chất này được chứa tối đa 75 g/l đường và 85 g/l chiết chất khô, và nhãn phải ghi tên hương vị hoặc màu đã thêm (mục 11.1 điểm c). Năm 2024, CRT ra hai thông tư ngày 4/3 và 12/8 nói rằng về kỹ thuật không thể chứng nhận một tequila là "libre de aditivos" (không phụ gia); thông tư ngày 18/3/2025 cho biết CRT đã gửi thư cảnh báo tới các nhà sản xuất có nhãn dùng cụm này.

"Cristalino" không phải clase

Mục 5.2.1 chỉ có năm clase kể trên, và quy chuẩn không định nghĩa cristalino hay đặt mức ủ riêng cho nó. Mục 11.1 điểm b buộc nhãn ghi categoría và clase, nên chai cristalino vẫn phải mang một trong năm clase, ví dụ "Añejo Cristalino".

Đọc clase trên nhãn

Mục 11.1 buộc nhãn có chữ "Tequila", categoría và clase, độ cồn "% Alc. Vol.", tên nhà sản xuất được cấp phép, dòng "Hecho en México" hoặc tương đương, và dấu chuẩn chính thức (Contraseña Oficial) kèm số đăng ký của nhà sản xuất (mục 10.4). Đó là con số in cạnh chữ "NOM" trên chai. CRT có công cụ tra cứu công khai các nhãn hiệu và doanh nghiệp đã đăng ký.

Với hàng xuất khẩu, mục 11.2.2 cho phép dịch tên clase. Chỗ dễ nhầm nằm ở bảng tên thay thế: "Aged" là reposado, "Extra aged" là añejo, còn "Ultra aged" mới là extra añejo. Mục 11.2.3 cấm những câu dễ gây hiểu lầm như "100% reposado". Ở Việt Nam, chai về theo đường chính ngạch còn mang tem rượu nhập khẩu.

Ở Việt Nam

Trong khoảng 12.000 chai đang bán của một nhà nhập khẩu lớn có 90 mã tequila. Đếm theo chữ trên tên chai: 26 mã ghi Blanco, Silver hoặc Plata (11 Blanco, 11 Silver, 4 Plata), 21 mã Reposado, 14 mã Añejo, 1 mã Extra Añejo (Kah) và 4 mã Gold (Two Fingers, Clase Azul, Pepe Lopez, San Jose). Ba mã ghi Cristalino, chỉ Lunazul Primero kèm chữ Añejo trên tên. Hai mã dùng chữ Platinum hoặc Platino, vốn không có trong NOM-006. Hai mươi mã không có chữ clase nào trên tên, như Don Julio 1942 hay Clase Azul Día de Muertos, nên phải xem nhãn thật. Không mã nào dùng chữ Joven, Oro, Aged hay Ultra aged. Về độ cồn, 64 mã ở 40%, 17 mã ở 38%, 6 mã ở 35% và 1 mã ở 42,5%.

Thưởng thức

Công thức Margarita của Hiệp hội Bartender Quốc tế (IBA) dùng 50 ml "Tequila 100% Agave", 20 ml triple sec và 15 ml nước cốt chanh tươi, không chỉ định clase. Quy chuẩn NOM-006 không nói gì về cách uống.

Câu hỏi thường gặp

Chữ Gold trên nhãn nói gì về thời gian ủ?

Không nói gì. Gold là tên xuất khẩu của Joven/Oro, clase không có thời gian ủ tối thiểu và có thể chỉ là blanco đã thêm caramel.

Reposado được ủ tối đa bao lâu?

Quy chuẩn chỉ đặt mức tối thiểu 2 tháng, không đặt mức tối đa và không giới hạn cỡ thùng cho reposado.

Nhãn ghi "Extra aged" là hạng nào?

Là añejo, tối thiểu 1 năm. Extra añejo khi dịch theo mục 5.2.2 là "Ultra aged".

Tequila có được thêm đường không?

Có. Xi-rô đường là một trong bốn chất abocado, được dùng không quá 1% khối lượng, và không được dùng cho blanco. Ngoài ra còn nhóm tequila có thêm chất tạo ngọt hay hương được phép, tối đa 75 g/l đường, phải ghi rõ trên nhãn.

Clase trên nhãn tequila cho biết mức ủ tối thiểu và việc có được dùng chất làm mềm hay không, nhưng không cho biết tuổi thật của rượu. Muốn biết thêm phải đọc categoría, số NOM của nhà sản xuất và những gì hãng công bố về thùng ủ.