Médoc

Médoc là tên gọi xuất xứ (AOC) của bán đảo cùng tên ở bờ trái cửa sông Gironde, phía bắc thành phố Bordeaux. Vùng địa lý của tên gọi trải khoảng 80 km theo chiều bắc nam, gồm 50 xã. Lâu nay tên gọi chỉ dành cho vang đỏ, làm chủ yếu từ Cabernet Sauvignon và Merlot; từ tháng 8/2025, bản quy định mới cho phép cả vang trắng khô. Trên nhãn, chữ "Médoc" đứng một mình là tên gọi chung này, khác với Haut-Médoc và sáu tên gọi làng như Pauillac hay Margaux.

Văn bản đang áp dụng

Bản quy định (cahier des charges) hiện hành được phê duyệt bằng quyết định (arrêté) ngày 31/7/2025, đăng Công báo Pháp ngày 5/8/2025 và Công báo Bộ Nông nghiệp ngày 7/8/2025. Thay đổi lớn nhất của bản này là thêm vang trắng. Bản sửa được công bố trên Công báo Liên minh châu Âu ngày 2/3/2026. Các con số trong trang này theo bản 2025.

Médoc, Haut-Médoc và các tên gọi làng

Danh sách 50 xã của tên gọi Médoc bao gồm cả những xã có tên gọi làng như Pauillac, Saint-Julien, Saint-Estèphe hay Margaux-Cantenac. Haut-Médoc thì chỉ gồm 28 xã ở nửa nam bán đảo. Đối chiếu hai bản quy định, có 22 xã chỉ thuộc tên gọi Médoc mà không thuộc Haut-Médoc, phần lớn nằm ở phía bắc như Bégadan, Saint-Yzans-de-Médoc, Valeyrac, Lesparre-Médoc, Saint-Christoly-Médoc, Civrac-en-Médoc.

Không château nào trong bảng phân hạng 1855 mang tên gọi Médoc: theo danh sách của Hội đồng các Grand Cru Classé 1855, các château vang đỏ trong bảng thuộc Margaux, Pauillac, Saint-Julien, Saint-Estèphe, Haut-Médoc và Pessac-Léognan.

Đất và khí hậu

Đất Médoc chia hai loại chính. Một là các gò sỏi do sông Garonne và Dordogne bồi lên trong kỷ Đệ tứ, cỡ từ sỏi nhỏ như hạt đậu đến cuội lớn; người địa phương gọi các gò này là "cos", tách nhau bởi những lạch nhỏ gọi là "esteys" và "jalles". Hai là đất sét pha đá vôi thời Đệ tam, có nơi thành khối lớn, có nơi lộ ra trên các nếp đá như ở Couquèques. Độ cao chỉ từ 3 đến 50 m; phía tây là rừng thông, phía đông là cửa sông, xen giữa các gò sỏi trồng nho là những vùng đầm lầy không trồng nho.

Đại Tây Dương và cửa sông Gironde điều hoà nhiệt độ. Bản quy định ghi rằng phần bắc bán đảo mát hơn phía nam nhưng ít mưa hơn. Mùa thu có năm mưa nhiều, có năm nắng kéo dài, nên chất lượng thay đổi rõ theo niên vụ.

Lịch sử

Tên vùng đến từ bộ tộc Medulli thời cổ. Thế kỷ 17, người ta tháo nước các đầm lầy ven Gironde, và năm 1647 hội đồng Jurade của Bordeaux lập bảng xếp hạng vang Guyenne đầu tiên, trong đó vang đỏ các giáo xứ Médoc đã có tiếng. Sau mùa đông khắc nghiệt năm 1709, vườn mới chỉ trồng các giống quả nhỏ: Carmenère, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Petit Verdot, Côt, Merlot. Đầu thế kỷ 20, Cabernet Sauvignon trở thành giống chính.

Tên gọi được công nhận ngày 14/11/1936. Năm 1932, bảng xếp hạng Crus Bourgeois của Médoc được công bố. Theo bản quy định, năm 2009 vùng làm ra 290.000 hl vang đỏ. Vang trắng có từ đầu thế kỷ 18; sản lượng từng hơn 16.000 hl năm 1929, rồi giảm còn 1.800 hl năm 1969 khi vang đỏ lấn át. Từ khoảng năm 2000, nhiều điền trang làm vang trắng trở lại, và năm 2023 sản lượng vượt 5.000 hl. Bản 2025 chính thức đưa loại vang này vào tên gọi.

Giống nho

Vang đỏ làm từ Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Petit Verdot, Côt (Malbec) và Carmenère. Theo bản quy định, Cabernet Sauvignon hợp đất sỏi và cho vang vị cay nhẹ, Merlot cho độ tròn và mùi quả đỏ, Cabernet Franc trồng nhiều trên đất đá vôi, Petit Verdot trên đất nóng, thoát nước nhanh.

Vang trắng làm từ Sauvignon Blanc, Sauvignon Gris, Sémillon và Muscadelle. Bản 2025 còn cho phép một nhóm giống được trồng "vì mục đích thích ứng" với khí hậu, nếu INAO, tổ chức quản lý tên gọi (ODG) và cơ sở cùng ký một thoả thuận theo mẫu khung INAO đã duyệt: Arinarnoa, Castets, Marselan, Touriga Nacional cho vang đỏ; Alvarinho, Floréal, Liliorila, Sauvignac, Souvignier Gris cho vang trắng. Nhóm này không quá 5% diện tích của một cơ sở và không quá 10% trong mỗi lô vang.

Những quy định chính

Vườn trồng tối thiểu 5.000 gốc mỗi hecta, hàng cách hàng không quá 2 m, sản lượng trung bình không quá 9.500 kg nho mỗi hecta. Nho đạt tối thiểu 189 g đường mỗi lít nước ép với Merlot và 180 g với các giống khác, độ cồn tự nhiên tối thiểu 11%. Năng suất ấn định 55 hl/ha, trần tuyệt đối 65 hl/ha. Mọi cơ sở phải có chứng nhận hữu cơ hoặc chứng nhận môi trường từ cấp 2 trở lên; cấm diệt cỏ hoá học trên toàn thửa và trên dải đất quay đầu cuối hàng (tournière).

Vang đỏ nuôi ít nhất đến 31/3 năm sau vụ hái. Vang trắng cũng nuôi đến 31/3 tại nơi làm vang, và ít nhất 30% mỗi lô phải qua thùng gỗ tối thiểu ba tháng. Vang trắng đóng chai còn tối đa 4 g đường mỗi lít, chỉ được đóng chai thủy tinh, trong khoảng từ 1/4 đến 31/12 năm sau vụ hái. Cả hai loại được bán cho người tiêu dùng từ 15/4.

Cách đọc nhãn

Dòng "Médoc" hoặc "Appellation Médoc Contrôlée" cho biết tên gọi. Nhãn được ghi thêm "Vin de Bordeaux - Médoc" hoặc "Grand Vin de Bordeaux - Médoc", cỡ chữ không quá hai phần ba tên gọi. Chữ "Cru Bourgeois" trên nhãn thuộc một bảng xếp hạng riêng, xem trang Cru Bourgeois.

Bản quy định ghi vùng này có cả những château lớn lẫn những hộ gia đình rất nhỏ gửi nho cho các hợp tác xã. Vì vậy cùng tên gọi Médoc có thể là vang của một điền trang, của hợp tác xã, hay của nhà buôn phối trộn từ nhiều nguồn; tên trên nhãn cho biết ai đứng sau chai vang.

Vang Médoc ở Việt Nam

Trong khoảng 12.000 chai đang bán của một nhà nhập khẩu lớn, có khoảng 28 mã vang đỏ mang tên gọi Médoc, không tính Haut-Médoc, Listrac và Moulis. Vang của điền trang có Potensac, La Tour de By, Rollan de By, Castéra, Bournac; ba mã ghi rõ Cru Bourgeois là Rollan de By, Labadie và Pontet Barrail. Có cả hai nhãn Médoc của Cos d'Estournel (Saint-Estèphe) là Goulée và G d'Estournel. Phần còn lại là vang của nhà buôn như Mouton Cadet, Barton & Guestier, Thomas Barton, Dourthe, Michel Lynch. Chưa thấy mã vang trắng Médoc nào.

Thưởng thức

Vang Médoc rót ở 16–18°C trong ly vang đỏ lớn. Tannin của Cabernet hợp thịt bò nướng, sườn cừu, thịt hầm.

Câu hỏi thường gặp

Médoc và Haut-Médoc, cái nào tốt hơn?

Hai tên gọi khác nhau về vùng trồng, không phải hạng. Haut-Médoc gồm 28 xã phía nam; Médoc gồm 50 xã trên toàn bán đảo, trong đó 22 xã, phần lớn ở phía bắc, chỉ có tên gọi này. Chất lượng phụ thuộc vào từng nhà sản xuất.

Có vang trắng Médoc không?

Có, từ bản quy định tháng 7/2025. Trước đó, vang trắng làm ở Médoc phải bán dưới tên gọi khác, thường là Bordeaux.

Chữ "Cru Bourgeois" trên chai Médoc nghĩa là gì?

Đó là hạng của bảng Crus Bourgeois du Médoc, có từ năm 1932. Đây là bảng xếp hạng riêng, không liên quan đến bảng 1855.

Chữ Médoc trên nhãn cho biết vang đến từ bán đảo tả ngạn Gironde, không cho biết hạng. Tên điền trang hoặc nhà buôn, và chữ Cru Bourgeois nếu có, là những dòng nên đọc tiếp.