The Dalmore

The Dalmore là nhà chưng cất single malt Scotch ở thị trấn Alness, hạt Ross-shire, thuộc vùng Highland của Scotland. Nhà máy lập năm 1839. Từ năm 1960, Dalmore gắn với công ty Whyte & Mackay, và từ năm 2014, Whyte & Mackay thuộc tập đoàn Emperador của Philippines. Dấu hiệu dễ nhận ra nhất là con hươu đực mười hai nhánh gạc gắn trên mọi chai. Phong cách của hãng dựa nhiều vào thùng sherry.

Lịch sử

Theo trang của hãng, Alexander Matheson, một thương gia, lập nhà chưng cất năm 1839. Whiskypedia của ScotchWhisky.com (nguồn thứ cấp) ghi thêm rằng Matheson làm giàu nhờ hãng buôn Jardine Matheson. Về mốc họ Mackenzie, hai nguồn lệch nhau. Trang hãng ghi năm 1867 con cháu dòng họ Mackenzie nắm nhà máy. Whiskypedia ghi họ thuê nhà máy từ năm 1878 và tới năm 1891 mới mua hẳn từ Sir Kenneth Matheson.

Con hươu trên nhãn có gốc từ một tích của dòng họ Mackenzie. Theo hãng, năm 1263, Colin of Kintail, tộc trưởng đầu tiên của họ Mackenzie, cứu vua Alexander III của Scotland khỏi một con hươu đang lao tới. Nhà vua ban cho ông biểu tượng con hươu mười hai nhánh gạc. Đây là chuyện truyền lại trong dòng họ, không phải sử liệu về nhà chưng cất. Trang hãng kể rằng sau khi nắm nhà máy, họ Mackenzie cho gắn con hươu lên chai. Thông cáo của hãng tháng 6/2026 thì ghi con hươu có trên mọi chai từ năm 1878.

Whiskypedia ghi thêm vài mốc. Năm 1917, Hải quân Hoàng gia dùng khu nhà máy để sản xuất thủy lôi. Khi họ rút đi năm 1920, nhà máy hư hại nặng, tới năm 1922 mới cất rượu lại. Năm 1966, số nồi tăng lên tám. Whyte & Mackay sau đó qua tay nhiều chủ, trong đó có United Spirits của Ấn Độ năm 2007, trước khi về Emperador năm 2014.

Cách làm

Whiskypedia mô tả cách cất ở Dalmore là một trong những cách lạ nhất Scotland. Nhà máy có bốn nồi cất lần một và bốn nồi cất lần hai. Nồi cất lần một có đỉnh bằng: ba nồi chứa 13.000 lít, nồi thứ tư to gấp đôi. Cổ các nồi cất lần hai được bọc áo nước làm mát, để hơi rượu ngưng lại và chảy ngược nhiều hơn. Hãng tả rượu mới cất là đậm và nhiều vị trái cây, hợp để ủ lâu.

Theo các trang sản phẩm, rượu thường ủ trước trong thùng bourbon gỗ sồi trắng Mỹ, sau đó một phần chuyển sang thùng sherry. Hãng nêu tên nhiều loại sherry của González Byass như Matusalem Oloroso 30 năm, Apostoles và Amoroso. Một số dòng còn qua thùng vang Cabernet Sauvignon, thùng port, Madeira hoặc Marsala.

Những người làm rượu

Richard Paterson OBE mang chức Master Distiller và gắn với Dalmore khoảng năm thập kỷ. Trang của hãng nay ghi ông làm cố vấn, giữ vai trò người trông coi số rượu đã cất trong thời ông. Năm 2023, Whyte & Mackay bổ nhiệm Kirstie McCallum làm Master Whisky Maker thứ hai, làm cùng Gregg Glass. Trang giới thiệu người làm rượu của Dalmore (xem tháng 10/2026) chỉ nêu McCallum ở chức Master Whisky Maker. Trong khi đó, trang câu chuyện của hãng vẫn gọi Glass là Master Whisky Maker hiện tại. Trang chai 17 năm (ra 2026) dẫn lời McCallum, còn trang chai 18 năm dẫn lời Glass.

Các dòng chính

Bộ Principal Collection trên trang hãng (tháng 10/2026) gồm:

• 12 năm (40%) và 12 Sherry Cask Select (43%).
• 15 năm (40%), 17 năm (42%, ra tháng 1/2026), 18 năm (43%) và 21 năm (43,8%). Bản 21 năm ra hằng năm với số lượng giới hạn.
• Ba dòng không ghi tuổi: Port Wood Reserve (46,5%), Cigar Malt Reserve (44%) và King Alexander III (40%). King Alexander III được hoàn thiện trong sáu loại thùng.

Ngoài ra hãng còn các bản hiếm như 25, 30, 40 và 45 năm, bộ Constellation gồm các niên vụ cất từ 1964 tới 1992, cùng các bản phát hành theo năm. Nồng độ ở Mỹ có thể khác Anh. Chai 15 năm ở Mỹ là 750 ml, 40%.

Dalmore ở Việt Nam

Danh mục khoảng 12.000 chai của một nhà nhập khẩu lớn có 17 mã Dalmore, đều chai 700 ml. Các mã gồm 12, 15, 18, 21, 25 năm, 12 Sherry Cask Select, Port Wood Reserve, Cigar Malt Reserve và King Alexander III. Có hai bản 30 năm (2021 và 2024), một bản 40 năm và một bản 45 năm. Số còn lại là các hộp quà Tết của chai 12, 15, 18 năm và King Alexander III. Hai bản 30 năm ghi nồng độ khác nhau, 42,8% và 43,8%, nên cần xem năm phát hành trên chai.

Hỏi nhanh

Dalmore thuộc vùng nào? Highland, ở thị trấn Alness phía bắc Scotland.

Dalmore thuộc tập đoàn nào? Whyte & Mackay, công ty con của Emperador (Philippines) từ năm 2014.

Con hươu trên chai nghĩa là gì? Đó là biểu tượng của dòng họ Mackenzie, theo tích cứu vua Alexander III năm 1263 mà hãng kể lại.