Haut-Brion và các tên ghép Haut-Brion
Haut-Brion / La Mission Haut-Brion / Haut-Bailly / Larrivet Haut-Brion
Château Haut-Brion là vang hạng nhất 1855 ở Pessac-Léognan, thuộc gia đình Dillon từ năm 1935. La Mission Haut-Brion là một château khác, cùng chủ từ năm 1983, được xếp trong phân hạng Graves. Haut-Bailly là nhà xếp hạng Graves của chủ khác. Larrivet Haut-Brion là một nhà Pessac-Léognan không thuộc phân hạng nào. Bốn cái tên đều có chữ "Haut", ba cái có "Haut-Brion", nhưng chỉ một chai là Château Haut-Brion.
Bốn nhà khác nhau thế nào
| Haut-Brion | La Mission Haut-Brion | Haut-Bailly | Larrivet Haut-Brion | |
|---|---|---|---|---|
| Chủ sở hữu | Gia đình Dillon, từ 1935 | Domaine Clarence Dillon, từ 1983 | Gia đình Wilmers, từ 1998 | Gia đình Gervoson, từ 1987 |
| Tên gọi | AOC Pessac-Léognan | AOC Pessac-Léognan | AOC Pessac-Léognan | AOC Pessac-Léognan |
| Hạng | Hạng nhất 1855 và Cru Classé de Graves | Cru Classé de Graves | Cru Classé de Graves | Không xếp hạng |
| Vang thứ hai | Le Clarence de Haut-Brion (trước vụ 2007 là Château Bahans Haut-Brion) | La Chapelle de La Mission Haut-Brion | Haut-Bailly II (tên cũ La Parde de Haut-Bailly) | — |
| Vang trắng dễ lẫn | Haut-Brion trắng | La Mission Haut-Brion Blanc, trước vụ 2009 là Laville Haut-Brion | — | Có vang trắng, 11,5 ha nho trắng |
Vì sao dễ nhầm
Haut-Brion là tên đất có từ lâu. Trang của Haut-Brion cho biết loại đất sỏi ở đây được ghi chép từ năm 1521. Một số nhà quanh đó cũng mang chữ Haut-Brion trong tên. Larrivet là ví dụ rõ: theo trang của nhà, khu đất từng mang tên Château de Canolle, La Rivette, Brion-Larrivet, rồi Château Haut-Brion Larrivet từ năm 1874, và chỉ từ năm 1929 mới thành Château Larrivet Haut-Brion. Năm 1898, sách hướng dẫn Féret xếp vang của nhà vào loại "cru exceptionnel" của Graves, nhưng nhà không có trong phân hạng Graves.
Phân hạng 1855 chủ yếu dành cho vang Médoc. Theo Hội đồng Vang Bordeaux, Haut-Brion là ngoại lệ duy nhất ngoài Médoc trong nhóm vang đỏ 1855, và là nhà duy nhất được xếp hạng hai lần, vì còn có tên trong phân hạng Graves. Phân hạng Graves ra đời năm 1953 với 16 nhà do INAO công bố, sửa nhẹ một lần năm 1959. Sau đó La Tour Haut-Brion và Laville Haut-Brion được nhập vào La Mission Haut-Brion, nên danh sách nay còn 14 nhà, tất cả nằm trong tên gọi Pessac-Léognan, lập năm 1987.
Chuyện chung chủ làm rối thêm. Domaine Clarence Dillon mua La Mission Haut-Brion năm 1983, ký xong ngày 2/11 theo trang của La Mission. Hai nhà cùng một gia đình quản lý nhưng vẫn là hai vang riêng với hai vang thứ hai riêng. Chai La Mission trắng đời trước 2009 lại mang tên Laville Haut-Brion, thêm một tên nữa có chữ Haut-Brion.
Cách nhận ra trên chai
Đọc cả tên, không dừng ở chữ Haut-Brion. Chữ đứng trước hoặc sau là chỗ phân biệt: "La Mission", "Larrivet", "Laville", "La Tour", hay "Le Clarence de". Chai chỉ ghi "Château Haut-Brion" mới là vang chính của Haut-Brion. Haut-Bailly không có chữ Brion, nhưng chữ "Haut" và cùng tên gọi Pessac-Léognan khiến người đọc lướt dễ xếp chung nhóm.
Xem dòng hạng. Hội đồng Vang Bordeaux lưu ý nhãn có thể ghi "appellation Pessac-Léognan, Grand Cru Classé de Graves". Haut-Brion, La Mission và Haut-Bailly có thể có dòng này; Larrivet Haut-Brion thì không. Một chai ghi Pessac-Léognan mà không có chữ Cru Classé không có nghĩa là kém, chỉ là không thuộc danh sách.
Sau cùng, so tên nhà sản xuất trên nhãn phụ tiếng Việt với nhãn chính. Nhãn phụ ghi gọn "Haut-Brion" cho một chai Larrivet hay La Mission là sai tên, nên hỏi lại.
Câu hỏi thường gặp
La Mission Haut-Brion có phải vang thứ hai của Haut-Brion?
Không. Đó là một château riêng, cùng chủ. Vang thứ hai của Haut-Brion là Le Clarence de Haut-Brion.
Larrivet Haut-Brion có liên quan tới Haut-Brion?
Không về chủ sở hữu. Tên Haut-Brion trong Larrivet Haut-Brion là tên đất được gắn vào từ thế kỷ 19. Nhà thuộc gia đình Gervoson từ năm 1987.
Bahans Haut-Brion là gì?
Là tên cũ của vang thứ hai của Haut-Brion. Từ vụ 2007, vang này mang tên Le Clarence de Haut-Brion.
Ở Pessac-Léognan, chữ Haut-Brion xuất hiện trên nhiều nhãn hơn người ta nghĩ. Tên đầy đủ, dòng hạng và tên chủ sở hữu mới cho biết chai thuộc nhà nào.